Euro-Aziatycka Wspólnota (EAW) składa się z Rosji, Białorusi, Kazakstanu, Uzbekistanu, Kyrgyzstanu i Tadżykistanu. Na niedawnym spotkaniu tej wspólnoty w Soczi, była reprezentowana Ukraina i Armenia jako obserwatorzy. Pakt Organizacji Wspólnego Bezpieczeństwa (POWB) jest polityczno-wojskowym ramieniem EAW. Obie te organizacje stanowią nową fazę scalania byłych republik sowieckich. Putin powiedział, że „trudno o postęp ekonomiczny bez stworzenia naprzód systemu bezpieczeństwa.”

W tym roku Uzbekistan przystąpił do EAW i powrócił do POWB, podczas gdy Gruzja, Moldowa i Azebajdżan pozostają na uboczu procesu reintegracji republik po-sowieckich.
Oddzielną kategorię stanowi Ukraina, której pro-rosyjski premier, Wyktor Janukowycz był w Soczi, co może oznaczać, że po upadku „pomarańczowej” koalicji w Kijowie (popieranej przez Georege’a Sorosa), Rosja ma nadzieję pozyskać Ukrainę do bliższej współpracy, mimo tego, że rząd ukraiński twierdzi, że chce przystąpić do NATO.

Głównym celem EAW jest stworzenie unii celnej, której podstawy prawne Putin chce stworzyć w okresie nastęnych trzech miesięcy i uruchomić jej pełne działanie, przed końcem roku 2006, podczas gdy do listopada unia celna ma obejmować Rosję, Białoruś i Kazakstan. Tworząc oś Moskwa-Astana, Rosja bardzo osłabiła wpływy USA w Kazakstanie, mimo niedawnej wizyty w Astanie wiceprezydenta Dock’a Chenney’a i innych dygnitarzy z USA.

Nowa unia celna EAW ma być narazie przeciwwagą dla World Trade Organization (WTO), w której jak dotąd Rosja nie jest stałym członkiem, z powodu blokowania jej członkowstwa przez USA. Według Putina „bliska kooperacja członków tej unii celnej ma an celu przygotowanie każdego z nich, do człownkowstwa w WTO. Postawa ta ma zapobiegać przeciwko odizolowaniu Rosji od WTO przez USA, a jednocześnie wzmacniać pozycję Rosji w Azji Centralnej.

Rosja organizuje wspólny rynek energetyczny w Azji Centralnej, za pomocą EAW, co zmienia sytuację geopolityczną Azji Centralnej, zwłaszcza przy formowaniu planów współnego systemu elekrowni hydraulicznych i gospodarki wodnej, finansowanej przez Euro-Azjatycki Bank Rosji i Kazakstanu. USA stara się porawić swoją pozycję w Azji Centralnej, po nieudanej „rewolucji tulipowej” w Kyrgyzstanie w marcu ubiegłego roku.

USA chce użyć swojej kontroli marionetkowego reżymu w Afganistanie i dobrych stosunków USA z Indiami i z Pakistanem, żeby proponować kooperację regionalną opartą o bezpieczeństwo, demokrację, ekonomię, transport i energetykę, tak w Azjii Centralnej jak i w Azji Południowej. Dla USA Indie mają stanowić geopolityczną przeciwwagę Chin i Shanghai Cooperation Organization (SCO). Indie maja odgrywać ważną role w planach USA stworzenia organizacji „Wielkiej Azji Centralnej,” która to organizacja miałaby popsuć przyjazne stosunki Indii z Rosją i Chinami.

Tymczasem Azja Centralna jest terenem bardzo ważnym dla bezpieczeństwa Rosji i Chin tak, że obydwa te państwa nadal będą energicznie przeciwdziałać wpływom USA w tym strategicznie ważnym dla nich regionie. Celem USA jest dominacja tego regionu i desintegracja Shanghay Cooperation Organization.

Obecnie marionetkowy rząd w Kabule i USA nie mają kontroli nad terenem nadal nie spacyfikowanego Afganistanu. USA trudno jest konkurować z rosyjskimi planami gospodarki wodnej w Azji Centralnej. Na terenie Rosji znajduje się 25% światowych rezerw nie słonej wody. Atuty polityczne i gospodarcze Rosji w gospodarce wodnej, w dodatku do wielkich jej zasobów ropy naftowej i gazu ziemnego, przeważją możliwości USA w regionie Azji Centralnej. Większość korpusu oficerskiego państw Azji Centralnej była szkolona w Rosji.

Agresywna polityka osi USA-Izrael na Bliskim Wschodzie odsuwa w daleką przyszłość sprzeczności interesów międy Rosją i Chinami. Obecnie w Chinach są ogłaszane poglądy, że problemy bezpieczeństwa energetycznego, są podłożem agresywnej polityki USA przeciwko Iranowi. Chiny natomiast nawołują do kooperacji międzynarodowej w wydajnym gospodarowaniu zasobami energetycznymi świata.

Rosja stara się robić wrażenie, że jej celem w Azji Central nie jest dominacja polityczna jak tgo było za sowieckich czasów, ale uczciwa współpraca ekonomiczna. Jednocześnie Rosja pozostaje nadal głównym dostawcą broni, po konkurencyjnych cenach, na terenach obecnie budowanej Euro-Aziatyckiej Wspólnoty.

autor: prof. Iwo Cyprian Pogonowski